Στα βουνά είναι ένας δαίμονας Πάνος ή Πάνιος που κατοικεί σε σπηλιές και λαγκάδια και διαφεντεύει τα κοπάδια. Οι τσοπάνηδες βεβαιώνουν ότι πολλές φορές τον είδανε και τον έχουνε για φύλακα αν και καμιά φορά τους κλέβει και από κανένα κατσίκι για να το φάει.

Ένα κορίτσι πήγε μια φορά να πάρει νερό από τη λίμνη της Καστοριάς. Εκεί που γύριζε σπίτι της, δεν είχε κάνει λίγα βήματα και νόμιζε πως την έριξαν ένα μικρό λιθάρι. Κάνει να δει και δεν βλέπει κανένα, παρά μία μικρή γάτα. Προχώρησε λίγο και της έρχεται ένα άλλο λιθαράκι. Γυρίζει πάλι και εκεί πο...

Ένας χωριάτης ερχότανε από τις Βαραίς στη χώρα και καβαλίκευε τη φοράδα του. Σε λίγο βλέπει πίσω του να τον ακολουθεί ένα πουλάρι. «Μπα, το πουλάρι μου ακολουθεί το μάνα του, πως βγήκε; Ας είναι», λέει. Το πουλάρι ήταν ανήσυχο και είχε περίεργο βάδισμα. Ο χωριάτης φοβήθηκε γιατί είδε πως το πουλά...

«Εγώ μαζί με το παπά Γερώλυμο, πριν να γίνουμε παπάδες, ήμασταν ψαλτάδες στη Πόχαλη και κάθε Κυριακή σηκωνόμασταν πριν να φωτίσει και πηγαίναμε εκεί. Λοιπόν μία Κυριακή, νύχτα πολύ, μου φάνηκε πως ήρθε ο Γερώλυμος και μου μίλησε για να ξεκινήσουμε. «Πήγαινε του είπα, και έφτασα». Έπειτα σηκώθηκα,...

Στο Λαγοβούνι κοντά ήταν δύο στοιχειά και πειράζανε τους ανθρώπους και δεν τους αφήνανε να πάνε στις δουλειές τους. Αλλά πριν πολλά χρόνια ένας στρατιώτης Λαγοβουνιώτης έμαθε από ένα Τούρκο που κάθονται τα στοιχειά. Το είπε στους χωριανούς του και πήρανε το παπά και ψάλανε αγιασμό σε εκείνα τα μέ...

Στα 1830 μια νύχτα ο μακαρίτης Γιαννάκης Σακελλαράκης εκεί που περνούσε από τη σπηλιά του Μανάτη στο σύνορο των Βρέσθενων, είδε ένα στοιχειό. Ήταν σαν γάτα και καθόταν στη στράτα και κουνιότανε να τον βουτήξει να τον φάει. Από τότε έκοψε το δρόμο εκείνο και πήγαινε από άλλο. Ύστερα από λίγο καιρό...

Στου Καρτσούνη το πλάτανο βγαίνει ένας παπάς. Πολλοί βεβαιώνουν πως τον είδαν.

Στη θέση Ρόβολος ή Αποστολαίϊκο μαντρί κοντά στα Βρέσθενα, ο Σπύρος Λεμπέσης είδε πριν λίγα χρόνια (Σημ. Aragorn : Στα τέλη του 19ου αιώνα), ένα πολύ μεγάλο βόδι, κάτασπρο σαν το χιόνι. Ήταν μεσάνυχτα, αλλά το είδε καλά, γιατί τη νύχτα εκείνη είχε φεγγάρι και έφεγγε πολύ. Τέτοιο βόδι δεν υπήρχε σ...

Στις λίμνες βγαίνει τα μεσάνυχτα ένας αράπης και άλλοτε γίνεται βόδι και άλλοτε καλόγερος.