Στις σκιές της ιστορίας, πίσω από τα πολεμικά λάβαρα και τις ηρωικές εικόνες των στρατιωτών μας, κρύβεται μια αλήθεια τόσο πικρή όσο και ξεχασμένη. Η Μικρασιατική Εκστρατεία δεν ήταν απλώς ένας αγώνας για την «ανασύσταση του Βυζαντίου» και για την προστασία των ελλήνων της Ανατολικής Θράκης, Μικρασίας και του Πόντου. Ήταν πέρα από αυτό ένα παιχνίδι μεγάλων δυνάμεων, ένα γεωπολιτικό σκάκι όπου οι Έλληνες στρατιώτες έγιναν τα πιόνια για τα συμφέροντα των ξένων, με τον ενεργειακό θησαυρό της Μοσσούλης να κρέμεται σαν αόρατο νήμα πάνω από τα κεφάλια τους.

Οι Άγγλοι και οι Γάλλοι, εξαντλημένοι από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν μπορούσαν να στείλουν στρατεύματα για να εξασφαλίσουν τα πετρέλαια της Μοσσούλης. Έτσι, η Ελλάδα, πεισμένη να πολεμήσει για τη δόξα και το όραμα της Μεγάλης Ιδέας, βρέθηκε να εκτελεί έναν σκοπό(έστω και άθελα της)που υπερέβαινε τις δικές της φιλοδοξίες να αναγκάσει τον Κεμάλ να δεχθεί την ενσωμάτωση της Μοσσούλης στο αγγλοκρατούμενο Ιράκ.

Ο Βενιζέλος φάνηκε να κατανοεί τη μεγάλη παγίδα, ίσως οι εκλογές του 1920 να ήταν η σιωπηλή αποχώρηση ενός ηγέτη που έβλεπε μπροστά του τη θανάσιμη προέλαση. Αντίθετα, ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος που έπνεε τα λοίσθια τόσο από πλευράς σωματικής αλλά και ψυχικής υγείας, με τις πιο καθαρές(στα όρια της αφέλειας)αλλά επικίνδυνες προθέσεις, διέταξε την μοιραία προέλαση προς τον Σαγγάριο τον Ιούνιο του 1922. Ο ελληνικός στρατός, κουβαλώντας πάνω του τα όνειρα ενός λαού αλλά και το βάρος μιας μυστικής γεωπολιτικής συμφωνίας, προχώρησε μέσα στην Αλμυρά Έρημο, όπως οι φαλαγγίτες του Αλεξάνδρου, κυνηγώντας χίμαιρες και σκορπίζοντας τη ζωή του σε αμμόλοφους και κάμπους.

Η συμφωνία που σφραγίστηκε τον Ιούλιο του 1922, ανάμεσα στον Κεμάλ, τους Άγγλους (Brittish Petroleum), τους Αμερικανούς (Standard Oil), τους Γάλλους και τον Αρμένη έμπορο πετρελαίου Γκιουλμπεκιάν, έδωσε τη Μοσσούλη εκεί που ήθελαν οι ξένες δυνάμεις, πριν καν ο ελληνικός στρατός συνειδητοποιήσει την πραγματική του αποστολή. Τα μερίδια των μεγάλων εταιρειών, απο 22,75%, ήταν η αόρατη τιμή για τις ζωές που χάθηκαν και τις ψυχές που καταστράφηκαν.

Και τότε, λίγες εβδομάδες αργότερα, η τουρκική αντεπίθεση ξεκίνησε, με τη σιωπηρή στήριξη των ίδιων δυνάμεων που είχαν στείλει τους Έλληνες στην καταστροφή. Η Μικρασιατική Τραγωδία εξελίχθηκε σε ολοκληρωτική συντριβή, και πάνω από ένα εκατομμύριο Έλληνες, στρατιώτες και άμαχοι, πλήρωσαν το τίμημα μιας μυστικής, παγκόσμιας συμφωνίας.